Grönland Turu : Buzdağlarının Doğduğu Yer Ilulissat

Sabah havalimanına geçiyor, Kopenhag'dan doğrudan Ilulissat'a uçuyoruz. Yolculuk beş saat sürüyor ve bu beş saatin son bölümü tek başına bir gezi: pencereden aşağıya baktığımızda önce Kuzey Atlantik'in koyu suyu, sonra bembeyaz bir sınır ve ardından ufku baştan başa kaplayan Grönland buz kalkanı beliriyor. Kilometrelerce kalınlıkta, tek renk, sonu görünmeyen bir yüzey.

Uçak alçalırken deniz yeniden ortaya çıkıyor, ama bu kez üzerinde yüzen devlerle birlikte. Ilulissat adını Grönlandca "buzdağları"ndan alıyor ve kasabaya inerken bu adın neden konduğunu anlamak için pencereden bir kez bakmak yeterli oluyor.

Saatimizi geri alıyoruz. Burası Kopenhag'dan üç saat geride. Otelimize yerleşip dışarı çıkıyoruz. Ilulissat, kayanın üzerine serpiştirilmiş kırmızı, mavi, sarı ahşap evlerden oluşan bir kasaba; sokaklarında kızak köpekleri zincirlerinde uyukluyor, limanda balıkçı tekneleri buzların arasında bağlı duruyor. Yamacın üzerindeki Zion Kilisesi on sekizinci yüzyıldan kalma; yapıldığında kasabanın en büyük yapısıymış.

Ardından Icefjord Centre'a geçiyoruz. Kar üzerinde uzanan, çatısı yürünebilen bu yapı fjordun hikayesini buzun kendisiyle birlikte anlatıyor; camlarından dışarı baktığınızda anlatılan şey zaten karşınızda duruyor.

Kış günü burada kısa. Karanlık erken çöküyor ve biz de ilk gecemizde gökyüzünü kollamaya başlıyoruz. Kasabanın ışıklarından uzaklaşıp bekliyoruz; gözlerimiz karanlığa alıştığında ufkun üzerinde solgun yeşil bir kıpırtı beliriyor.

Öne çıkanlar: Grönland buz kalkanının üzerinden uçuş · Adını buzdağlarından alan kasaba · Icefjord Centre · İlk kuzey ışıkları avı

Bugün Grönland'ın kendi ulaşım aracıyla tanışıyoruz. Kahvaltının ardından kasabanın kenarındaki kızak alanına geçiyoruz ve daha araçtan inmeden sesi duyuyoruz: yüzlerce köpek aynı anda uluyor, çünkü koşulacağını anlamışlar.

Grönland kızak köpeği ayrı bir ırk; başka hiçbir cinsle karıştırılmadan bin yıldır bu topraklarda çalışıyor. Kızakçımız köpekleri yelpaze düzeninde bağlıyor, kürkleri üzerimize örtüyor ve kalkıyoruz. İlk saniyede uluma kesiliyor. Geriye yalnızca kızak demirinin kar üzerindeki hışırtısı, patilerin ritmi ve zaman zaman kızakçının köpeklere seslenişi kalıyor. Donmuş araziyi geçerken arkamıza dönüp baktığımızda kasaba çoktan küçülmüş oluyor.

Öğleden sonra Sermermuit Vadisi'ne yürüyoruz. Kasabadan fjorda uzanan bu patika, dört bin yıl boyunca insanların yaşadığı bir yere çıkıyor; Sermermuit on dokuzuncu yüzyılın ortasında terk edilene kadar bölgenin en büyük yerleşimiymiş. Kar altındaki çukurlar bir zamanlar yarı gömülü evlerin izleri.

Vadinin ucuna vardığımızda karşımızdaki manzara insanı susturuyor: Kangia, yani Ilulissat Icefjord, ağzında birbirinin üzerine yığılmış buzdağlarıyla uzanıyor. Bazıları bir ada büyüklüğünde. Hepsi aynı yerden geliyor . vadinin öbür ucundaki buzuldan koparak buraya kadar sürüklenmişler ve fjordun sığ ağzında birbirlerine takılıp kalmışlar. Bu manzara 2004'ten beri UNESCO Dünya Mirası listesinde.

Akşam yeniden gökyüzüne dönüyoruz.

Öne çıkanlar: Grönland kızak köpekleriyle donmuş arazide sürüş · Dört bin yıllık Sermermuit yerleşimi · Fjord ağzında yığılmış buzdağları · Gece ışık avı

Bugün kasabadan çıkıyor, kuzeye doğru Oqaatsut'a gidiyoruz. Yolculuk kar motorlarıyla yaklaşık bir saat sürüyor ve rotamız donmuş kıyı hattını izliyor; sağımızda kaya, solumuzda buzdağlarıyla dolu körfez.

Oqaatsut'un eski adı Rodebay. On yedinci yüzyılda buraya yerleşen Hollandalı balina avcılarından kalma. O dönemde körfez balina yağı ticaretinin merkezlerinden biriymiş; bugün köyde yaşayan insan sayısı otuzu geçmiyor. Ahşap evler, kayaya çekilmiş tekneler, kurutulmak üzere asılmış balıklar ve derin bir sessizlik.

Kışın buraya gelen neredeyse hiç kimse olmuyor. Bu da köyün tek konuğunun siz olması anlamına geliyor. Kalabalık bir turizm noktasında değil, gerçekten yaşayan bir Grönland yerleşiminde, günlük hayatın içinde birkaç saat geçiriyoruz.

Akşamüstü aynı yoldan Ilulissat'a dönüyoruz. Karanlık çöktüğünde gökyüzü yine bizimle.

Öne çıkanlar: Kar motoruyla donmuş kıyı boyunca yolculuk · Eski Hollanda balina istasyonu · Kışın tek konuk olmak · Gece ışık avı

Son tam günümüzü fjordun kendisine ayırıyoruz. Kangia'nın kıyısındaki manzara noktalarına çıkıyor, buzdağlarının denize doğru sıralandığı hattı yukarıdan izliyoruz. Bu buzdağlarını üreten Sermeq Kujalleq, kuzey yarımkürenin en hızlı akan buzullarından biri; vadiden aşağı sürekli ilerliyor ve ucundan kopan devasa parçalar fjordu dolduruyor. Karşınızda duran şey donmuş bir manzara değil, çok yavaş ama durmadan çalışan bir fabrika.

Ardından kasabaya dönüp Knud Rasmussen Müzesi'ne giriyoruz. Rasmussen 1879'da bu kasabada doğmuş; Grönlandca'yı ana dili gibi konuşan, köpek kızağıyla Grönland'dan Alaska'ya uzanan seferler düzenlemiş ve kutup halklarının kültürünü dünyaya tanıtmış bir kaşif. Müze onun çocukluğunun geçtiği evde kurulu, dolayısıyla anlatılan hayat ile içinde durduğunuz duvarlar aynı.

Dileyen misafirlerimiz bugün, gün ışığının elverdiği saatlerde uçakla bir gezinti yapabilir. Büyük pencereli küçük uçaklarla kalkılıyor ve Eqi Buzulu, buz kalkanının içleri ve Icefjord tepeden görülüyor. Yerden bakıldığında sonsuz görünen buzdağı tarlasının aslında nereden geldiğini ancak yukarıdan anlıyorsunuz. Bu gezinti tur bedeline dahil değil, katılım isteğe bağlıdır.

Akşamı veda sofrasında geçiriyor, son kez gökyüzünü kolluyoruz.

Öne çıkanlar: Kuzey yarımkürenin en hızlı buzullarından birinin kıyısı · Kutup ksşifi Knud Rasmussen'in evi · Dileyen misafirlerimize buzun üzerinden uçuş · Veda akşamı

Kahvaltının ardından otelden ayrılıyor, havalimanına geçiyoruz. Ilulissat'tan güneye, Grönland'ın başkenti Nuuk'a uçuyoruz. Yolculuk boyunca sağımızda ada ada uzanan batı kıyısı, solumuzda buz kalkanının kenarı.

Nuuk'ta bağlantımızı alıp Kopenhag'a devam ediyoruz. Uçak doğuya doğru ilerlerken saatler hızla ileri gidiyor ve Kopenhag'a akşam saatlerinde iniyoruz. Otelimize yerleşiyor, günün yorgunluğunu sakin bir akşam yemeğiyle üzerimizden atıyoruz.

Öne çıkanlar: Grönland'ın batı kıyısı boyunca uçuş · Başkent Nuuk üzerinden bağlantı · Kopenhag'a dönüş

Kahvaltının ardından Kopenhag’da şehir turumuzun ikinci etabına başlıyoruz. Önce Christianshavn bölgesindeki Özgürşehir Christiania’ya gidiyor; bu sıra dışı yerleşimi, sokak sanatı ve alternatif şehir kültürü üzerinden tanıyoruz. Ardından rotamızı Dragør’a çeviriyoruz. Kopenhag’ın güneyinde, Øresund kıyısındaki Dragør; dar sokakları, renkli evleri ve tarihi liman dokusuyla kısa ama çok “fotoğraflık” bir kapanış durağıdır. Dragør gezimizin ardından Kopenhag Havalimanı’na geçiyoruz.
Türk Hava Yolları’nın 18:05 kalkışlı TK1786 nolu uçuşuyla İstanbul’a dönüyor ve bir başka BUKLATUR gezisinde buluşmak üzere vedalaşıyoruz.

Öne çıkanlar: Özgürşehir Christiania · Dragør · İstanbul'a dönüş